Makedonya « Ülkeler Tarihi
Bölgede, bilinen ilk hakimiyeti, M.Ö. 725′lerde Argead Hanedanından, Birinci Perdikas kurdu. Makedonya Krallığını kuran bu hanedan, Yunan asıllı deÄŸildir. Krallık Sırbistan ve Trakya’da geniÅŸledi. Bölge, M.Ö. 513′ten 479′a kadar Perslerin iÅŸgalinde kaldı. Perslerin çekilmesiyle Makedonya Krallığının baÅŸÅŸehri Pella oldu.
Kral Ä°kinci Amiktas, Üçüncü Fredikas, Ä°kinci Ä°skender devrindeki hanedanlık kavgalarında, kuzeyden Balkan kavimlerinin istilasına uÄŸradı. M.Ö. 359′da Ä°kinci Filip’in kral olmasıyla, devletin otoritesi kuvvetlendi. Hanedan kavgasına son verilip, istilacılar çıkartıldı. Sınırlar geniÅŸletildi. Ä°kinci Filip’ten sonra yerine Büyük Ä°skender (M.Ö. 334-323) kral oldu.
Büyük Ä°skender, Yunanistan, Ä°ran, Anadolu, Suriye ve Mısır’ı alıp, Türkistan ve Hindistan’a girdi. Büyük Ä°skender, kazandığı savaÅŸlar sonunda ahlaksızlıklarda azıtıp, otuz üç yaşında sefaletle ölünce, M.Ö. 323′te Dördüncü Ä°skender kral oldu. Onu Büyük Ä°skender’in kumandanlarından Antigonos Kiklons öldürerek, Makedonya krallığına geçti. Antigonos Makedonya’da yeni hanedanın kurucusudur.
Romalıların bölgeye hakim olmasına, Makedonya Krallığı karşı koymuÅŸsa da, M.Ö. 172-168 yılları arasında üçüncü sefer sonunda yenildiler. Makedonya Roma Ä°mparatorluÄŸunun bir eyaleti haline getirildi. Avrupa’daki kavimler göçü esnasında ve sonrasında sık sık istilaya uÄŸrayan Makedonya, miladdan sonra 6. yüzyılda SlavlaÅŸmaya baÅŸladı. Dokuzuncu ve onuncu yüzyıllarda Bulgarlar bölgede kuvvet kazandı. Dördüncü Haçlı Seferinde 1204-1224 yılları arasında Makedonya’da Latin Krallığı kuruldu. 1230′larda Bulgarların, 1280′de de Sırpların hakimiyetine geçti.
Osmanlı Devleti, Anadolu’da kurulup, adalet üzere idare edilmesi sayesinde kısa zamanda geniÅŸleyip, 14. yüzyılda Avrupa kıtasına da hakim olmaya baÅŸladı. Osman Bey devrinde, Makedonya’ya ilk Osmanlı akını 1324 yılında yapıldı. Osmanlı Sultanlarından Birinci Murad Han devrinde, 26 Eylül 1371 Cirmen Zaferiyle Türklere Makedonya’nın kapıları açılarak, Balkanlardaki mukavemet kırıldı.
1371′den sonra baÅŸlatılan Makedonya fütühatı, 1373 yılına kadar tamamlandı. 1371′den 1877-1878 Osmanlı-Rus (Doksanüç) savaşına kadar fasılasız Osmanlı hakimiyetinde kalan Makedonya, 1878′de Rusların iÅŸgaline uÄŸramışsa da, aynı yıl yapılan Berlin AntlaÅŸmasıyla tekrar kurtarıldı.
1912- 1913 Balkan savaşı felaketinden sonra, Makedonya Osmanlı hakimiyetinden çıktı. Bölgedeki Türk ve Müslüman ahali Anadolu’ya göç etmek mecburiyetinde kalmasına raÄŸmen, bölgede hala çok sayıda Türk-Ä°slam nüfusu yaÅŸamaktadır.
1371′den 1913 yılına kadar Osmanlı hakimiyetinde kalan Makedonya on dokuzuncu yüzyılın ortalarına kadar barış, sükun ve huzur devrini yaÅŸadı. Bu devirde Makedonya’da sanat deÄŸeri yüksek mimari eserler inÅŸa edildi. Ahalinin sosyal ve kültürel ihtiyaçlarının karşılanması için pek çok müesseseler kuruldu. Sivil ve askeri okulların açılması ve çeÅŸitli müesseselerin kurulmasıyla Makedonya’nın hayat ve kültür seviyesi yükseltildi. Bölgedeki Osmanlı eserlerinin çoÄŸu haçlı, slav ve komünizm zihniyetleriyle tahrip edilmesine raÄŸmen, geride kalanlar dahi o devrin ÅŸaheser abidelerindendir.
Makedonya’nın Türklerin hakimiyetinden çıkması, 19. yüzyılda ÅŸiddetlenen Papalık ve Rusya’nın propagandası sebepiyledir. Bölge Osmanlıların elinden çıkmasıyla, toprak bütünlüğünü kaybetti. Önce Balkan devletleri arasında savaÅŸ meydanı haline gelen Makedonya, Birinci Dünya (1914-1918), Ä°kinci Dünya (1939-1945) savaÅŸlarında da aynı akibete uÄŸradı. Ä°kinci Dünya Savaşı sonunda, 1947′de Makedonya Bulgaristan, Yugoslavya ve Yunanistan arasında paylaşıldı.
Yugoslavya sınırları içinde kalan Makedonya topraklarında, Yugoslavya’yı meydana getiren cumhuriyetlerden biri olan Makedonya Cumhuriyeti kuruldu. Makedonya Cumhuriyeti, Yugoslavya’nın parçalanması üzerine kurulan Yeni Yugoslavya’dan 1991′de yapılan referandum ile ayrıldı ve bağımsız bir devlet haline geldi.
Birçok ülke Makedonya’yı tanırken, Yunanistan’ın itirazı ile Avrupa Devletleri tanımadı. Bunun nedeni ise yeni cumhuriyetin, Yunanistan’daki bir bölge ile aynı ismi taşıması idi. Yeni devletin isminin deÄŸiÅŸtirilmesi yönünde Yunanistan’ın istekleri hala devam etmektedir.
Leave a Reply
You must be logged in to post a comment.
