BİLİM ADAMLARI VE BULUŞLARI İsaac Newton (4 Ocak 1643-20 Mart 1727)
Sir Isaac Newton, (4 Ocak 1643 (25 Aralık 1642) – 31 Mart 1727(20 Mart 1727)) İngiliz fizikçi, matematikçi, astronom, mucit, felsefeci ve simyacıdır. Tarihteki en etkileyici bilim adamı olduğu düşünülür. Bilim devrimi ve bilimsel metod, onun adıyla anılır.
Bir çiftçi olan babası,newton doÄŸmadan üç ay önce öldü. On iki yaşında Grantham’da King’s School’a yazılan Newton, bu okulu 1661′de bitirdi. Aynı yıl Cambridge Üniversitesi’ndeki Trinity Kolej’e girdi. Nisan 1665′te bu okuldan lisans derecesini aldı. Lisansüstü çalışmalarına baÅŸlayacağı sırada ortalığı saran veba salgını yüzünden üniversite kapatıldı.
Salgından korunma amacıyla annesinin çiftliÄŸine sığınan Newton, burada geçirdiÄŸi iki yıl boyunca en önemli buluÅŸlarını gerçekleÅŸtirdi. 1667′de Trinity Kollej’e öğretim üyesi olarak döndüğünde diferansiyel ve integral hesabın temellerini atmış, beyaz ışığın renkli bileÅŸenlerine ayrıştırılabileceÄŸini saptamış ve cisimlerin birbirlerini, uzaklıklarının karesi ile ters orantılı olarak çektikleri sonucuna ulaÅŸmıştı. ÇekingenliÄŸi yüzünden Newton her biri bilimde devrim yaratacak nitelikteki bu buluÅŸların çoÄŸunu uzun yıllar sonra (örneÄŸin türev ve integral hesabı 38 yıl sonra) yayımlamıştır.
Lisansüstü çalışmasını ertesi yıl tamamlayan Newton 1669′da henüz 27 yaşındayken Cambridge Üniversitesi’nde matematik profesörlüğüne getirildi. 1671′de ilk aynalı teleskobu gerçekleÅŸtirdi, ve ertesi yıl Royal Society üyeliÄŸine seçildi. Royal Society’ye sunduÄŸu renk olgusuna iliÅŸkin bildirisinin eleÅŸtirilere hedef olması, özellikle Robert Hooke tarafından ÅŸiddetle eleÅŸtirilmesi üzerine Newton tümüyle içine kapanarak, bilim dünyasıyla iliÅŸkisini kesti.
1675′de optik konusundaki iki bildirisi yeni tartışmalara yol açtı. Hooke makalelerdeki bazı sonuçların kendi buluÅŸu olduÄŸunu, Newton’un bunlara sahip çıktığını öne sürdü. Bütün bu tartışma ve eleÅŸtiriler sonucunda 1678′de ruhsal bunalıma giren Newton ancak yakın dostu ünlü astronom ve matematikçi Edmond Halley’in çabalarıyla altı yıl sonra bilimsel çalışmalarına geri döndü.
Cambridge Üniversitesi’nde KatolikliÄŸi yaygınlaÅŸtırma ve egemen kılma çabalarına karşı baÅŸlatılan direniÅŸ hareketine öncülük eden Newton, kral düşürüldükten sonra 1689′da üniversitenin parlamentodaki temsilciliÄŸine seçildi. 1693′de yeniden bir ruhsal bunalıma girdi ve yakın dostlarıyla, bu arada Samuel Pepys ve John Locke ile arası bozuldu. İki yıl süren bir dinlenme döneminden sonra saÄŸlığına yeniden kavuÅŸtuysa da bundan sonraki yaÅŸamında bilimsel çalışmaya eskisi gibi ilgi duymadı. Daha sonra 1699′da Fransız Bilimler Akademisi’nin yabancı üyeliÄŸine 1703′de Royal Society’nin baÅŸkanlığına seçildi.
GelmiÅŸ geçmiÅŸ bilim adamlarının en büyüklerinden biri olarak kabul edilen Newton, matematik ve fizikte çok önemli buluÅŸlar gerçekleÅŸtirdi. Matematikte (a+b)ª ifadesinin üstel seriye açınımını veren genel iki terimli teoremini buldu. Newton’un bilime en büyük katkısı mekanik alanındadır. Merkezkaç kuvveti yasası ile Kepler yasalarını birlikte ele alarak kütleçekim yasasını ortaya koydu. Newton hareket yasaları olarak bilinen eylemsizlik ilkesi, kuvvetin kütle ile ivmenin çarpımına eÅŸit olduÄŸunu ifade eden yasa ve etki ile tepkinin eÅŸitliÄŸi fiziÄŸin en önemli yasalarındandır.
Newton yaptığı çalışmalarda bazı hesaplamaların içinden çıkamayınca kendi bulduÄŸu formüllere uyması için bazı varsayımlar ortaya atmak zorunda kalmıştır. Kendisi de bu varsayımların hatalı olduÄŸunu bilmesine raÄŸmen bunları kullanmak zorunda kalmış. İlerleyen yıllarda yapılan bilimsel araÅŸtırmalarla Newton’un bu hataları tespit edilmiÅŸtir. Ama yine de yaptığı çalışmalara kıyasla bunlar göz ardı edilmiÅŸtir…
Başlıca eserleri:
Method of Fluxions (1671)
De Motu Corporum in Gyrum (1684)
Philosophiae Naturalis Principia Mathematica (1687)
Opticks (1704)
Arithmetica Universalis (1707)
An Historical Account of Two Notable Corruptions of Scripture(1754)
Leave a Reply
You must be logged in to post a comment.
